Hepimizin merakla beklediği denetimi
kim yapacak sorusuna cevap Bağımsız denetim yönetmeliği isimli taslak le geldi.
Bu sadece taslak şekildir. Altta tüm taslağa ulaşabilirsiniz ben burada herkesin merakla cevabını
beklediği yerleri özet geçiyorum.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Yetkilendirme
Denetim
yapmaya yetkililer
MADDE
11
(1)
Denetim, ancak Kurumca yetkilendirilen denetim kuruluşları veya denetçiler
tarafından kendilerine verilen yetki belgeleri çerçevesinde gerçekleştirilir.
(2)
KAYİK’ler ile faaliyet alanları, işletme büyüklükleri, çalışan sayısı ve
benzeri ölçütlere göre Kurum tarafından belirlenen işletmelerin denetimi
yalnızca denetim kuruluşları tarafından yapılır.
Denetim
kuruluşu ve denetçi belgeleri
MADDE
12
(1)
Başvuruları Kurum tarafından uygun görülen sermaye şirketlerine Bağımsız
Denetim Kuruluşu Belgesi, meslek mensuplarına Bağımsız Denetçi Belgesi verilir.
(2)
Yetkinin kullanımı, yetkilendirmenin kamuya açık sicilde Kurumca duyurulmasıyla
başlar.
Denetim
kuruluşlarının yetkilendirilmesi
MADDE
13
(1)
Denetim alanında faaliyet izni talebinde bulunan kuruluşun;
a)
Sermaye şirketi olması,
b)
Faaliyet konusunun bağımsız denetime veya 3568 sayılı Kanun kapsamındaki
mesleki alana ilişkin olması,
c)
Ticaret unvanında bağımsız denetim ibaresinin bulunması,
ç) Esas sözleşmesinin denetime ilişkin mevzuat hükümlerine
aykırı hususlar içermemesi,
d) Sermayesinin ve oy haklarının yarısından fazlasının denetçilere
ait olması ve ortaklarının tamamının meslek mensubu olması,
e) Denetçilerinin 14 üncü madde çerçevesinde denetçi
belgesine sahip olması,
f) Denetçilerinin tam zamanlı ve asgari bir raporlama dönemi
için istihdam edilmiş olması,
g) 26 ncı maddedeki şartları sağlayan en az iki sorumlu ortak
denetçisinin bulunması,
ğ) Denetim kadrosunun, asgari olarak, 25 nci maddede
belirtilen denetim ekiplerini oluşturabilecek nitelik ve genişlikte olması,
h) Yöneticilerinin çoğunluğunun denetim kuruluşunun
denetçilerinden olması,
ı) Ortaklarının ve denetçilerinin başka bir denetçinin
yanında veya denetim kuruluşunda ortak veya denetçi olmaması veya kendi adına
denetim faaliyeti yürütüyor olmaması,
i) Kurumca denetim kuruluşları için belirlenen kalite kontrol
sistemine uygun politika ve süreçlerini yazılı olarak oluşturmuş olması,
j) Denetim faaliyetlerini etkin bir şekilde yürütebilecek
düzeyde organizasyon, mekân, teknik donanım, belge ve kayıt düzenine sahip
olması,
k) Tüzel kişiliğinin ve ortaklarının, olumsuz bir itibara
sahip olmaması ve denetim mesleğinin gerektirdiği şeref ve haysiyete uymayan
bir durumunun bulunmaması,
gerekir.
(2) Denetim faaliyetinde bulunmak isteyen kuruluşlar,
yukarıdaki şartları sağladıklarını gösteren bilgi ve belgelerle birlikte Kuruma
başvuruda bulunurlar. Kurum tarafından, başvuruda bulunan kuruluşlardan gerekli
şartları taşıdığına karar verilenlere, gerekli harç ve ücretler ödendikten
sonra yetki belgesi verilerek denetim kuruluşu siciline kaydı yapılır.
(3) Kurum; sermaye piyasası, bankacılık, sigortacılık
mevzuatına tabi işletmelerin denetimine yetkili denetim kuruluşları için ek
şartlar belirleyerek bunları listeler halinde ayrıca ilan eder. Denetimi
yapılacak müşterinin büyüklüğü, faaliyetleri ile tabi olduğu düzenlemelerin
özelliği ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenecek işletmeleri
denetlemek üzere, şartları Kurum tarafından belirlenen yeni denetim kuruluşu
listeleri oluşturulabilir.
(4) Ticaret unvanında bağımsız denetim ibaresi bulunmayan
kuruluşlara, üç ay içinde unvan değişikliği yapılması ve bu değişikliğin
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilmesi koşuluyla Kurum tarafından
faaliyet izni verilebilir. Bu süre içinde unvan değişikliğini
gerçekleştirmeyenlerin faaliyet izni iptal edilir.
(5) Denetim kuruluşları, denetim
yetkisini nitelikleri 26 ncı maddede belirlenmiş olan, kuruluş adına denetim
raporu imzalamaya yetkili sorumlu ortak denetçileri eliyle ve bunların
sorumluluğunda kullanır. Bu sorumluluk, denetim kuruluşunun ve yöneticilerinin
sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Denetçilerin
yetkilendirilmesi
MADDE
14
(1)
Denetim faaliyetinde bulunmak isteyenlerin:
a)
Meslek mensubu olması,
b)
Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal
bilimler konularında en az lisans seviyesinde mezun olması veya diğer konularda
lisans seviyesinde mezun olmakla beraber bu fıkrada belirtilen konulardan
lisansüstü seviyesinde diploma almış olması,
c)
Türkiye’de yerleşik olması,
ç)
Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunması,
d) Şekil, içerik ve sürelere ilişkin esasları Kurumca belirlenen mesleki teorik
eğitimleri tamamlamış olması,
e) 15 inci maddede belirtilen uygulamalı mesleki eğitimi
tamamlamış olması,
f) 16 ncı maddede belirtilen denetçilik sınavında başarılı
olması,
g) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53
üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan
dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış veya
hükmün açıklanması geri bırakılmış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar,
anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı
suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikap, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas,
ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan
malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûmiyeti olmaması,
h) Bağımsız denetim mesleğinin gerektirdiği şeref ve haysiyete
uymayan bir durumunun bulunmaması, olumsuz bir itibara sahip olmaması,
şartlarının tamamını taşıması gerekir.
(2) Denetçi olmak isteyen meslek mensupları bu şartları
sağladıklarını gösteren bilgi ve belgelerle birlikte Kuruma başvuruda
bulunurlar. Başvurular şahsen veya görev alınan denetim kuruluşu aracılığıyla
yapılır. Kurum tarafından gerekli şartları taşıdığına karar verilen adaylar,
denetçi unvanına hak kazanır; gerekli harç ve ücretler ödendikten sonra
adaylara denetçi belgesi, denetçi kimliği ve denetçi mührü verilerek denetçi
siciline kaydı yapılır.
(3) Kurum; büyüklüğü, faaliyetleri ile tabi olduğu özel
düzenlemeleri veya benzeri hususları dikkate alarak belirlediği işletmelerin
denetimini yapacaklarda diğer ilave koşullar arayabilir.
(4) Mütekabiliyet esasına göre Türkiye’de denetim yapmasına
yetki verileceklere dair şartlar ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar Kurum tarafından belirlenir.
Uygulamalı mesleki eğitim
MADDE 15
(1)
Denetçi olmak isteyenlerin en az üç yıl süreyle, finansal tablo denetimi dahil
olmak üzere mesleki konularda uygulamalı eğitim almaları; bu eğitimin en az 2
yılını denetçi yanında tamamlamaları şarttır.
(2) Bu sürenin denetim kuruluşu veya denetçi nezdinde geçen
kısmında, bu kişiler, denetçi adayı olurlar ve denetçilerin refakatinde denetim
çalışmalarında görev alırlar. Bu dönemde, refakatinde denetçi adayı
çalıştıranlar, teorik bilgilerin uygulamaya geçirilmesi amacıyla, denetçi
adaylarının gerekli mesleki yeterliliği kazanmaları için her türlü tedbiri
alır.
(3) Uygulamalı eğitimin denetim kuruluşu veya denetçi
nezdinde geçen bölümü, gerekli şartların sağlandığını gösteren bilgi ve
belgelerin, ilgili denetim kuruluşu veya denetçi tarafından denetçi adayının
Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirim süresi içerisinde, Kuruma bildirilmesiyle
başlar.
(4) Refakatinde uygulamalı mesleki eğitim alınacak
denetçilere, uygulamalı mesleki eğitim alacak olanlar ile bu maddenin
uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Kurum tarafından düzenlenir.
Denetçilik sınavı
MADDE 16
(1) Denetçi belgesi almaya hak kazanmak için denetçilik
sınavında başarılı olmak şarttır. Denetçilik sınavı, adayların denetimle ilgili
alanlardaki teorik bilgilerini ve söz konusu bilgileri uygulayabilme
becerilerini ölçecek şekilde Kurum tarafından yapılır.
(2) Sınava girebilmek için mesleki teorik eğitimin
tamamlanmış olması şarttır.
(3) Denetçilik sınavı, aşağıdaki ana konuları kapsar:
a) Muhasebe,
b) Türkiye Muhasebe Standartları,
c)
Finansal Analiz,
ç)
Finans,
d)
Denetim,
e)
Genel Hukuk Mevzuatı, (Ticaret Hukuku, Borçlar Hukuku, İcra ve İflas Hukuku,
Medeni Hukuk, Vergi Hukuku, Sosyal Güvenlik Mevzuatı, İdare Hukuku),
f)
Sermaye piyasası mevzuatı, bankacılık mevzuatı ve sigortacılık mevzuatı,
(4)
Sermaye piyasası, bankacılık ve sigortacılık alanlarında denetim yapmayacaklar
(f) bendinde belirtilen konulardan ayrıca sınava tabi tutulmazlar.
(5)
Sınav konularının ve sorularının içeriği, sınavın yeri, zamanı, şekli, süresi,
sınavda başarılı olma şartları, sınav sonuçlarının ilanı, sınav ücreti ve diğer
hususlar Kurum tarafından belirlenir.
c) Finansal Analiz,
ç) Finans,
d) Denetim,
e) Genel Hukuk Mevzuatı, (Ticaret Hukuku, Borçlar Hukuku,
İcra ve İflas Hukuku, Medeni Hukuk, Vergi Hukuku, Sosyal Güvenlik Mevzuatı,
İdare Hukuku),
f) Sermaye piyasası mevzuatı, bankacılık mevzuatı ve
sigortacılık mevzuatı,
(4) Sermaye piyasası, bankacılık ve sigortacılık alanlarında
denetim yapmayacaklar (f) bendinde belirtilen konulardan ayrıca sınava tabi
tutulmazlar.
(5) Sınav konularının ve sorularının
içeriği, sınavın yeri, zamanı, şekli, süresi, sınavda başarılı olma şartları,
sınav sonuçlarının ilanı, sınav ücreti ve diğer hususlar Kurum tarafından
belirlenir.
Denetim
ekipleri
MADDE
25
(1)
Denetim, işin gerektirdiği sayı ve nitelikte denetçiden oluşan bir denetim
ekibi tarafından gerçekleştirilir. İşin gerektirdiği denetçi sayısının,
müşterinin büyüklüğü, faaliyetleri ile tabi olduğu düzenlemelerin özelliği ve
benzeri hususların dikkate alınarak belirlenmesi esastır. Ancak denetim
ekipleri üç denetçiden az olamaz. Denetim ekiplerindeki sorumlu ortak denetçi
ve belirlenen diğer kademeler için en az birer yedek denetçi belirlenir. Yedek denetçiler
yerini aldıklarının sorumluluklarını üstlenebilecek nitelikte olmalıdır.
Denetime tabi işletmelerin özellikleri itibarıyla, Kurum tarafından farklı
asgari denetçi ve yedek denetçi sayıları belirlenebilir.
(2)
İşin gerektirdiği nitelik; denetimi Kurum düzenlemelerine uygun bir şekilde
gerçekleştirebilecek bilgi, beceri ve tecrübeye sahip olmaktır. Denetim
ekibindeki tüm denetçiler denetlenen işletmenin özelliğine uygun olarak Kurum
tarafından öngörülen ilave şartları taşımalıdır.
(3) Denetim ekiplerinde; söz konusu
denetim için yetkisi bulunmayan denetçiler, denetçi adayları, teknik bilgisine
başvurulacak uzmanlar ve denetime yardımcı diğer kişiler de denetçi olarak
görevlendirilmemek kaydıyla yer alabilir. Bu kişiler, denetçilerin sorumluluk,
gözetim ve kontrolü altında çalışır, ancak denetimin herhangi bir aşamasında
karar verici konumunda bulunamaz. Bu kişiler, asgari denetçi sayısı
hesabında dikkate alınmaz ve genel hükümler, bağımsızlık, tarafsızlık ve sır
saklama yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla denetimden sorumlu tutulmaz.
(4)
Denetim ekipleri, denetimlerini sorumlu ortak denetçinin gözetim ve idaresi
altında gerçekleştirir.
(5)
Denetim kuruluşları tarafından, denetçilere “denetçi”, “kıdemli denetçi” ve
“başdenetçi” unvanları verilebilir. Mesleki faaliyetlerde altı yılını
doldurmayanlara kıdemli denetçi ve on yılını doldurmayanlara başdenetçi unvanı
verilemez.
(6)
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.
Sorumlu
ortak denetçi olabilme şartları
MADDE
26
(1)
Sorumlu ortak denetçiler, denetim raporunu denetim kuruluşları adına imzalama
yetkisini haiz olup, denetim kuruluşunun yönetimi tarafından, aşağıdaki
şartları sağlayan denetçiler arasından,
Kurumun
onayı alınmak suretiyle atanır;
a)
Denetim kuruluşunda pay sahibi olması,
b)
KAYİK denetimleri için 10 yıllık mesleki ve 2 yıllık denetim; diğer denetimler
için 6 yıllık mesleki ve 1 yıllık denetim tecrübesi bulunması,
c)
Denetim kuruluşu adına denetim raporu imzalamaya yetkilendirilmiş olması.
(2) Denetim kuruluşu tarafından,
ilgili denetçinin yukarıda belirtilen şartları sağladığını gösteren bilgi ve
belgeler, atamaya ilişkin yönetim organı kararıyla birlikte Kuruma onay için
gönderilir.
Merakla beklenen kazanılmış haklar hakkındaki
geçici madde de alttadır. Daha önceden SPK dan Bağımsız Denetim Lisansı almış olanlar sınavdan muaf tutuluyor.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Geçici
ve Son Hükümler
Denetçilere
ilişkin geçiş hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1
(1)
a)
Bu Yönetmeliğin yayımı tarihi itibarıyla 5018 sayılı Kanun kapsamındaki kamu
kurumlarından; bir sınava bağlı olarak verilen bağımsız denetime ilişkin lisans
belgesini, sınav sonucunda veya mevzuatında tanınan istisnadan faydalanarak
almaya hak kazanmış olanlar,
b)
5018 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kurumları tarafından, 660 sayılı KHK’nın
yürürlüğe girdiği 2/11/2011 tarihinden önce ilan edilen denetime ilişkin
sınavlar ile bunlara ilişkin 31/12/2012 tarihine kadar sonuçlandırılan
tamamlayıcı sınavlar neticesinde lisans belgesi almaya hak kazananlar,
16
ncı maddenin üçüncü fıkrasının (a) ila (e) bentlerindeki konular ile
alanlarıyla sınırlı olmak üzere (f) bendinde belirtilen konular için yapılacak
sınavdan muaftırlar.
(2)
31/12/2013 tarihine kadar yapılacak yetkilendirmelerde, dördüncü fıkrada
belirtilen konularda 15 yıl süreyle mesleki tecrübe kazandıracak hizmeti
bulunup meslek mensubu olmaya hak kazananlardan, 14 üncü maddenin birinci
fıkrasının (b) bendinde yer alan niteliği haiz olan ve Kurum tarafından
yürütülecek teorik ve uygulamalı eğitim programlarını başarıyla tamamlayanlar,
14 ve 15 inci maddelerde belirtilen mesleki teorik eğitim ve uygulamalı mesleki
eğitim şartlarını sağlamış olurlar ve 16 ncı maddede belirtilen sınavda, (f)
bendi hariç olmak üzere, başarılı olmuş sayılırlar.
(3)
31/12/2014 tarihine kadar yapılacak yetkilendirmelerde, dördüncü fıkrada
belirtilen konularda mesleki tecrübe kazandıracak en az 10 yıl süreyle hizmeti
bulunanlar için, 15 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen uygulamalı
mesleki eğitimin denetçi yanında geçmesi gereken 2 yıllık süre şartı 1 yıl
olarak aranır.
(4)
Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal
bilimler konularında lisans veya lisansüstü eğitimde geçen süreler 4 yılı
geçmemek üzere 10 ve 15 yıllık sürelerin hesabında mahsup edilir.
(5) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin
usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.
Denetim
kuruluşlarına ilişkin geçiş hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 2
(1)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde Kuruma
başvuruda bulunmaları şartıyla, 5018 sayılı Kanun kapsamındaki kamu
kurumlarından denetim faaliyetinde bulunmak üzere yetki almış olan denetim
kuruluşları 31/12/2013 tarihine kadar denetim faaliyetinde bulunma yetkisini
haizdir. Bu kuruluşlar, söz konusu tarihe kadar bu Yönetmelik hükümlerine
intibak etmek zorunda olup, intibak ettikleri tarih itibarıyla Kurum tarafından
yetkilendirilerek sicile kaydolunur. Bu kuruluşlarda denetçi olarak görev yapan
meslek mensupları 31/12/2013 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine göre
Kurumdan denetim yetkisi almadıkları takdirde, bu tarihten sonra denetim
ekiplerinde görevlendirilemezler.
(2)
30/6/2013 tarihine kadar yetkilendirme başvurusunda bulunan denetim
kuruşlarında, 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (i) bendinde belirtilen
kalite kontrol sitemi kurma şartı, kalite kontrol sisteminin bir unsuru olan
denetim rehberlerinin oluşturulmuş olması kaydıyla, 31/12/2013 tarihine kadar
aranmaz. İzlenecek denetim süreçlerinin ve uygulanacak yöntemlerin ayrıntılı
olarak belirlendiği denetim rehberleri yürürlükte bulunan muhasebe ve denetim
mevzuatı ile uluslararası uygulamalar çerçevesinde oluşturulur.
(3) Bu madde uyarınca yetkilendirilen
kuruluşların 31/12/2013 tarihine kadar belirtilen yükümlülüklerini yerine
getirmemeleri halinde, 17 nci madde çerçevesinde yetkileri askıya alınır.
Taslağın tamamı:
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder